Ümumi maarifləndirici material. Müstəqil mühəndis təsdiqi iddia edilmir.
| Ad | Miqdar | Vahid |
|---|---|---|
| Uzunluq | 10 | m |
| Hündürlük | 3 | m |
| Açılışların ümumi sahəsi | 4 | m² |
| Daşın uzunluğu | 400 | mm |
| Daşın hündürlüyü | 200 | mm |
| Məhlul tikişi | 10 | mm |
| Ehtiyat / itki | 5 | % |
| Hesablama nəticəsi | 318 | ədəd |
Əvvəlcə nəyi hesabladığımızı ayıraq
Kubik sayı divarı hörmək üçün lazım olan daşların ilkin miqdarıdır. Bu rəqəm divarın daşıyıcılığını, seysmik dayanıqlığını və ya fundamentin uyğunluğunu göstərmir. Eyni sahəli iki divarda fərqli daş ölçüsü və hörgü istiqaməti material sayını dəyişdirə bilər. Ona görə ilk sual «bir kvadrata neçə daş gedir?» deyil, «layihədə hansı daş, hansı üz və neçə qat nəzərdə tutulub?» olmalıdır.
Bu təlimat satınalma üçün şəffaf həndəsi üsul verir. Divar qalınlığı, bağlama, lintel, armopoyas və möhkəmləndirmə burada seçilmir. Həmin qərarlar layihəçi tərəfindən verilməlidir. Daşın sadəcə sayını bilmək hörgüyə başlamaq üçün kifayət deyil.
Satıcıdan hansı məlumatı almalısınız?
Mişar daşı tək bir sabit ölçülü məhsul adı deyil. Partiyanın faktiki uzunluğunu, hündürlüyünü və qalınlığını millimetrlə soruşun. Müxtəlif nümunələri ölçüb fərqi qeyd edin; bir daşın ölçüsünü bütün partiyaya avtomatik aid etməyin. Təchizatçıdan məhsulun adı, mənşəyi, nəzərdə tutulan istifadə sahəsi, sınaq sənədləri, çatdırılma və qırıq daşın dəyişdirilməsi şərtlərini yazılı alın.
Xüsusiyyət cədvəlində sıxlıq, sıxılma möhkəmliyi, suudma və tələb olunduqda istilik göstəriciləri ola bilər. Rəqəmləri yalnız konkret məhsulun yoxlanılan sənədindən götürün. Rəngə və ya çəkini əllə hiss etməyə əsasən möhkəmlik sinfi təyin etmək düzgün deyil. Yaş və quru nümunələrin çəkisini qarışdırmayın.
Addım 1: divarları ayrıca ölçün
Hər divara nömrə verin və uzunluq ilə hündürlüyü metrə yazın. Düzbucaqlı divar üçün ümumi sahə uzunluq × hündürlükdür. Maili və pilləli sahələri sadə hissələrə ayırın. Kəsişən divarların künclərində eyni həcmi iki dəfə saymamaq üçün ölçü qaydasını layihə ilə uyğunlaşdırın. Daxili və xarici divarları ayrıca cədvəldə saxlayın.
Sonra qapı və pəncərələri eyni vahidlə hesablayın. Açılışın enini hündürlüyə vurub ümumi divar sahəsindən çıxarın. Açılışın layihə ölçüsünü və montaj boşluğunu qarışdırmayın. Lintel və dəmir-beton hissələr ayrıca həcm yaradır; onları bütöv daş divar kimi saymaq sifarişi təhrif edir.
Addım 2: daşın hörgüdə tutduğu modulu tapın
Daş divarda yalnız öz üzü qədər yer tutmur: məhlul tikişi də var. Uzun üzü xaricə baxan daş üçün modul sahə (daş uzunluğu + şaquli tikiş) × (daş hündürlüyü + üfüqi tikiş) olur. Bu kalkulyatorda hər iki tikiş üçün eyni daxil edilən ölçü istifadə edilir. Layihədə tikişlər fərqlidirsə, dəqiq cədvəldə onları ayrı nəzərə alın.
Qısa üz seçiləndə üz eni daşın qalınlığı olur; divarın dərinliyi isə daşın uzunluğuna uyğun dəyişir. İki qatın sayını avtomatik olaraq layihədəki istənilən qalınlıqla eyniləşdirmək olmaz. Künclər, bağlama və aralıq düyünlər bu sadə sahə modelinə daxil deyil.
Tam hesablama nümunəsi
Tədris nümunəsində divar 10 m uzunluqda və 3 m hündürlükdədir. Açılışların cəmi 4 m²-dir. Xalis sahə 10 × 3 − 4 = 26 m² alınır. Nümunə daşı 400 × 200 × 200 mm, tikişi 10 mm, qat sayını 1, ehtiyatı 5% götürək. Bunlar yerli standart iddiası deyil, yalnız hesaba verilmiş şərtlərdir.
Millimetrləri metrə çeviririk: modul 0,41 × 0,21 = 0,0861 m²-dir. Nəticə 26 / 0,0861 × 1,05 = təxminən 317,07 olur. Daşı hissə ilə sifariş edə bilmədiyimiz üçün yuxarı yuvarlaqlaşdırırıq: 318 ədəd. Sifariş paletlədirsə, palet miqdarı və qaytarma şərti ayrıca nəzərə alınır.
Ehtiyatı necə seçmək lazımdır?
5% bütün obyektlər üçün universal qayda deyil. Ehtiyat kəsim sayından, daşın kövrəkliyindən, daşınmadan və işləmə keyfiyyətindən asılıdır. Düz divar ilə çoxlu qısa hissəsi olan divarın itkisi eyni olmaya bilər. Təchizatçı və usta ilə əsaslandırılmış rəqəm razılaşdırın, ilkin cədvəldə onu ayrıca göstərin və sonradan faktiki itki ilə müqayisə edin.
Məhlulun miqdarını daş sayına sabit bir əmsal vurmaqla etibarlı müəyyən etmək olmaz. Tikiş həndəsəsi, qarışıq növü və boşluqlar ayrıca nəzərə alınmalıdır. Eyni qayda sement və quma da aiddir: qarışıq tərkibi bu say kalkulyatorundan alınmır.
Azərbaycanda nəyi əlavə yoxlamalı?
Layihə sənədlərindəki material adını bazarda işlənən «kubik» sözü ilə eyniləşdirməyin. Faktiki partiyanın ölçüsünü və keyfiyyət sənədini yazılı sifarişə bağlayın. Çatdırılma yerini, boşaltmanı, saxlama şəraitini və qırılmış vahidlərin hesabını dəqiqləşdirin. Tikinti icraatının və layihənin tələbləri üçün ARXKOM-un rəsmi məlumatına və səlahiyyətli quruma müraciət edin.
Beynəlxalq mənbələrdə brick, concrete block və dimension stone fərqli məhsullar ola bilər. Xarici say cədvəli yalnız üz ölçüsü, tikiş, qat və məhsul eyni olduqda müqayisə edilə bilər. NPS-in tarixi kərpic hörgüsü barədə materialı zədələrin qiymətləndirilməsi üçün əlavə oxudur; onu yeni Azərbaycan daş evinin layihələndirmə norması kimi tətbiq etmək olmaz.
Tipik səhvlər və təhlükəsizlik
Ən yayılmış səhvlər açılışları çıxmamaq, millimetri metrə çevirməmək, tikişi unutmaq və qısa/uzun üzü qarışdırmaqdır. Sifarişdən əvvəl başqa şəxs giriş cədvəlini yoxlasın. Daş kəsmə, qaldırma, iskele və divarın müvəqqəti sabitliyi peşəkar iş planı tələb edir; say nəticəsi təhlükəsizlik tədbirlərini əvəz etmir.
Sual-cavab
Niyə ustanın sayı kalkulyatordan fərqlənir?
O, bağlama, künc və kəsimləri əlavə etmiş ola bilər. Eyni girişləri və eyni ehtiyatı müqayisə edin, fərqi sətir-sətir izah etməsini istəyin.
Kalkulyator daşıyıcı divar seçir?
Xeyr. O, yalnız daxil etdiyiniz həndəsə üzrə material sayır. Təhlükəsiz konstruksiya, daşın sinfi və normativ uyğunluq ayrıca yoxlanmalıdır.
Mənbələr və tətbiq sahəsi
Mənbələri orijinal sənəddə və konkret iş üzrə yoxlayın. Xarici qaydalar yerli norma deyil; keçidlərin hazırkı əlçatanlığı bu yığımda yoxlanılmayıb.
- HomeFix World — формула геометрического подсчёта (открытый исходный код)
- NPS — Common Problems with Brick Masonry
- ARXKOM — fərdi yaşayış evləri ilə bağlı müraciətlər